Wil je je kind nog geen smartphone geven en zoek je een alternatief? Zodat je kind wel bereikbaar is, maar nog geen toegang heeft tot alle mogelijkheden die zo’n smartphone biedt? Voor kinderen in de basisschoolleeftijd kan een smartwatch dan een handige tussenstap zijn. Ouders vinden het vaak prettig dat hun kind met zo’n smartwatch ook makkelijk te traceren is, waardoor zij precies weten waar hun kind uithangt. Toch kleven er ook flinke nadelen aan het gebruik van zo’n smartwatch. Wat zijn de belangrijkste voors en tegens van smartwatches voor kinderen? En wat zijn populaire modellen? Je leest het in dit artikel.
Wat is een smartwatch voor kinderen?
Een kindersmartwatch is eigenlijk een horloge, telefoon en in de meeste gevallen ook een gps-tracker in één. Veel modellen hebben een belfunctie (vaak alleen naar vooraf ingestelde contacten), gps-locatie tracking zodat ouders kunnen zien waar hun kind is, een SOS-knop voor noodgevallen en soms ook simpele spelletjes, een camera of een stappenteller. Je kind kan daardoor bereikbaar zijn, zonder meteen een smartphone met social media, internet en eindeloze scrollmogelijkheden op zak te hebben.
De voordelen van een smartwatch voor kinderen
Natuurlijk is het allerbelangrijkste voordeel van een smartwatch dat je kind bereikbaar is. Een smartwatch kan een eerste stap zijn naar meer zelfstandigheid. Je kind kan jou bellen en jij hem of haar. Vaak is het mogelijk om slechts een beperkt aantal contactpersonen toe te voegen. Als je kind oud genoeg is om er wat vaker zelfstandig op uit te gaan naar school, vriendjes, vriendinnetjes en sport, dan voelt het toch fijn dat je door zo’n smartwatch beiden bereikbaar bent. Een dumbphone of smartphone is dan nog niet nodig.
De meeste kindersmartwatches hebben ook een gps-functie. Daarmee kun je in een app zien waar je kind zich bevindt. Dat geeft veel ouders rust als hun kind zelfstandig op pad is. Sommige horloges sturen zelfs een melding als je kind een bepaald gebied (een zogenaamde ‘veilige zone’) verlaat. Dat heet geofencing. De locatie van je kind kunnen tracken is tegelijkertijd ook een groot nadeel, maar daar komen we straks op.
Een ander voordeel is dat je op een smartwatch meestal veel minder of geen apps kunt downloaden, wat zorgt voor minder afleiding dan een telefoon. Geen TikTok, geen Snapchat, niet eindeloos gamen. Voor veel ouders is dat precies de reden om eerst voor een smartwatch te kiezen en dat mobieltje nog even wat te stellen. Al betekent de komst van een eerste smartphone natuurlijk niet dat je je kind direct ook toegang tot sociale media en andere ongeschikte apps moet geven. Met apps als TikTok, Snapchat en Instagram kun je sowieso beter wachten totdat je kind minimaal 15 jaar is. Of overweeg een dumbphone voor je kind, je weet wel, zo’n retro mobieltje zonder ‘slimme’ functies.
Een bijkomend voordeel van sommige smartwatches is dat ze stappentellers of kleine challenges hebben waardoor kinderen gestimuleerd worden om te bewegen. Elk beetje extra beweging is natuurlijk winst!
De nadelen van een kindersmartwatch
Voor jou als ouder is het misschien een geruststellend gevoel dat je weet dat je kind bereikbaar is en dat je elk moment de locatie van je kind kan checken. Maar hoe zit dat bij kinderen? Al dat locatie tracken met zo’n smartwatch is namelijk helemaal niet zo goed, zo kopte ook NOS vorig jaar. Kinderen leren minder goed zelfstandig op pad te gaan als hun ouders ze continu volgen en het kan kinderen onbedoeld het gevoel geven dat ze de hele tijd worden gecontroleerd. Terwijl kinderen van alle leeftijden veel baat hebben bij het ontwikkelen van autonomie: het gevoel van onafhankelijkheid en controle over het eigen leven. Dat is goed voor hun zelfstandigheid, zelfvertrouwen, motivatie en innerlijke drijfveren. Ook verbetert het ontwikkelen van autonomie de executieve functies. Dat zijn de regelfuncties in de hersenen die helpen om doelgericht gedrag aan te sturen, zoals plannen, concentreren, informatie verwerken en emoties reguleren.
Op langere termijn is het hebben van een gevoel van autonomie verbonden aan betere schoolprestaties, een grotere kans op een succesvolle loopbaan en een verminderde kans op drank- en drugsmisbruik. Het is zelfs zo dat als kinderen te weinig autonomie ervaren, ze voor hun gevoel geen grip op hun leven hebben. Dat gevoel veroorzaakt spanning, en als die langdurig aanhoudt, kan ze omslaan in angst en depressie. Neuropsycholoog William Stixrud en tienercoach Ned Johnson schrijven in hun boek The Self-Driven Child dat zij dit zien als de belangrijkste reden voor angst en depressie onder de (Amerikaanse) jeugd. Ook Jonathan Haidt schrijft in zijn boek Generatie angststoornis dat kinderen te weinig kans krijgen om risicovol buiten te spelen en dat zij in de ‘echte’ wereld te veel worden beschermd en online juist te weinig. Daar sluit ik me geheel bij aan.
Hoewel er vaak gewezen wordt naar de vele schermtijd en de ‘verslavende’ socialmediaplatforms als de belangrijkste redenen waarom het mentale welzijn van tieners (ook in Nederland) onder druk staat, is het perspectief van Stixrud en Johnson heel interessant: misschien is het juist dit ‘helikopteren’ door ouders dat de grootste bijdrage levert aan het afnemende mentale welzijn van tieners.
Daarnaast biedt zo’n smartwatch natuurlijk een gevoel van schijnveiligheid. Het horloge voorkomt waarschijnlijk niet dat je kind iets overkomt en kan ook ergens blijven liggen terwijl je kind op een andere plek is. Je weet dus niet automatisch alles. Ook wennen kinderen met een smartwatch al vroeg aan voortdurende prikkels door technologie, door meldingen via trillingen om de pols, notificatie-geluiden of berichtjes op het scherm.
Natuurlijk kleven er ook wat praktische nadelen aan zo’n ‘slim’ horloge: denk aan de kosten (goede kindersmartwatches zijn vrij prijzig), de kosten voor de simkaart en het abonnement en dat er weer een apparaat in huis is dat steeds moet worden opladen en geupdate. En last but not least: smartwatches verzamelen data zoals locatie en contactgegevens. Wat gebeurt er eigenlijk met die data van je kind? Goed om daar eens bij stil te staan als je een smartwatch voor je kind overweegt.
Populaire kinder smartwatches
Veel modellen kunnen bellen, spraakberichten versturen en laten via gps zien waar je kind is. De prijzen lopen behoorlijk uiteen en vaak heb je een prepaid simkaart of goedkoop abonnement nodig. Hieronder de meest populaire en kindvriendelijke smartwatches uitgelicht:
Rebel Cactus MiNi – GPS
Dit is het eenvoudigste model van dit merk en speciaal ontworpen voor jongere kinderen en kleinere polsen. Het focust vooral op basisfuncties zoals bellen, chatten en GPS-tracking. Via de bijbehorende ouderapp kunnen ouders de locatie van hun kind volgen met nauwkeurige GPS en geofence-meldingen instellen. Het horloge heeft daarnaast functies zoals een stappenteller, SOS-knop, camera, wekker en rekenmachine. De smartwatch werkt met een simkaart (simlockvrij) en ondersteunt 4G-verbinding.
Rebel Cactus SKY – GPS
Een compactie kindersmartwatch met GPS waarmee kinderen kunnen bellen, videobellen, chatten en berichten sturen via sms of WhatsApp. Via de bijbehorende OuderApp kunnen ouders de locatie van hun kind volgen, geofence-zones instellen en meldingen ontvangen bij bijvoorbeeld een SOS-alarm of lage batterij. Het horloge ondersteunt 4G, wifi en Bluetooth en werkt met een nanosimkaart (simlockvrij). Naast communicatie biedt het functies zoals een stappenteller, camera, muziekapps, educatieve spelletjes en een alarmfunctie.
Rebel Cactus GO – GPS
De GO heeft ongeveer dezelfde functies als het model SKY (AppStore, WhatsApp, wifi, Bluetooth), maar is iets groter en robuuster.
One2track Connect UP
Compacte kindersmartwatch waarmee kinderen kunnen bellen, videobellen en spraak- of tekstberichten sturen naar contacten die ouders vooraf hebben ingesteld. Via gps-tracking kunnen ouders in de bijbehorende app zien waar hun kind zich bevindt en eventueel veilige zones instellen. Daarnaast heeft het horloge extra functies zoals een SOS-knop, camera en eenvoudige chatfunctie. Klein en licht ontwerp, geschikt voor smallere polsen. Beschikbaar in veel vrolijke kleuren.
One2track Connect NEXT
Kindersmartwatch met verschillende functies om contact te houden met je kind. Via gps-tracking kun je in een app zien waar je kind zich bevindt, en je kunt zogeheten safe zones instellen (geofencing). Met het horloge kunnen kinderen bellen, videobellen en spraak- of tekstberichten sturen naar contacten die door ouders zijn goedgekeurd.
One2track Connect ONE
Kindersmartwatch waarmee kinderen kunnen bellen, videobellen en spraak- of tekstberichten sturen naar contacten die door ouders zijn goedgekeurd. Via de app kun je bovendien de gps-locatie van je kind bekijken en ‘veilige zones’ instellen (geofencing). Het belangrijkste verschil met de Connect NEXT is dat de ONE een nieuwere en iets uitgebreidere versie is, met een moderner ontwerp en een groter, rond scherm. Daardoor oogt het horloge wat meer als een ‘echte’ smartwatch en is het vooral geschikt voor wat oudere kinderen.
Xplora X6 PLAY
Kindersmartwatch waarmee kinderen kunnen bellen en spraak- of tekstberichten sturen naar contacten die ouders vooraf goedkeuren. Dankzij de ingebouwde gps-tracker kunnen ouders via een app zien waar hun kind is en eventueel ‘veilige zones’ instellen (geofencing). Het horloge heeft daarnaast een stappenteller en een handige schoolmodus, waarbij berichten en oproepen tijdelijk worden uitgeschakeld. Behoorlijk aan de prijs, maar betaalbaarder dan de Garmin Bounce modellen.
Garmin Bounce
Kindersmartwatch met verschillende functies voor veiligheid en beweging. Het horloge heeft gps-tracking, waardoor ouders via de Garmin Jr.-app kunnen zien waar hun kind zich bevindt en eventueel grenzen (geofencing) kunnen instellen. Kinderen kunnen tekst- en spraakberichten sturen naar door ouders goedgekeurde contacten. Daarnaast houdt de smartwatch stappen, activiteiten en slaap bij en bevat het verschillende sport- en bewegingsfuncties. Aantrekkelijk design. Vrij prijzig.
Garmin Bounce 2
De vernieuwde versie van de Garmin Bounce. Net als zijn voorganger heeft het horloge gps-tracking, zodat ouders via de Garmin Jr.-app kunnen zien waar hun kind is en meldingen kunnen krijgen wanneer een kind een bepaalde zone verlaat. Het grote verschil is dat de Bounce 2 bellen, spraak- en tekstberichten ondersteunt, terwijl de eerste versie vooral op berichten gericht is. Daarnaast heeft de nieuwe versie een helder 1,2-inch AMOLED-kleurenscherm, dat scherper en moderner is dan het scherm van de eerdere Bounce. Ook zijn er extra functies toegevoegd, zoals sport- en bewegingsapps, muziek luisteren en spraakopdrachten. Aantrekkelijk design. Nog prijziger dan zijn voorganger.
Wel of geen smartwatch kopen voor je kind?
Een smartwatch kan een fijne tussenstap zijn als je wilt dat je kind bereikbaar is, maar nog geen telefoon wilt geven. Naast de voordelen heeft zo’n smartwatch ook serieuze nadelen, vooral voor het gevoel van vertrouwen en de mate van autonomie die je kind ervaart. Je kunt er natuurlijk voor kiezen om de locatie-tracking functie niet te gebruiken. Check goed de beschikbare functies van de smartwatch-modellen die je op het oog hebt, welke functies vind je belangrijk, welke overbodig? Sta ook stil bij de privacy van je kind voordat je een smartwatch aanschaft. En vraag je af: heeft mijn kind dit echt nodig? Of is het mijn eigen gevoel van controle dat graag wil dat mijn kind bereikbaar is en/of dat diens locatie bekend is?
Meer weten over kinderen, schermtijd, smartphones en social media?
Meld je aan voor mijn mailinglist en ontvang gratis mijn e-book ‘5 valkuilen van schermstrijd in je gezin’!
Dit artikel bevat affiliate links.