Ik zag het deze maand een aantal keer voorbij komen op Instagram: de 90’s summer. Een zomer waarin kinderen eindeloos buiten spelen, vies worden, hutten bouwen, in bomen klimmen, watergevechten houden, ijsjes eten en pas naar binnen gaan als het donker wordt. Een zomer zoals veel dertigers en veertigers van nu zelf hadden, zonder tablets en smartphones die voor digitaal vermaak in die lange schoolvakantieweken zorgen. Gun jij je kind ook zo’n jaren 90’s zomer? Laat je inspireren!
Waarom is een 90’s summer populair?
Zo’n 90’s zomer sluit helemaal aan bij de nineties nostalgie die al sinds begin 2026 lekker ‘vibed’ op de socials. En dat is niet gek, want het laatste decennium van de vorige eeuw markeerde de overgang van de analoge naar het digitale tijdperk. In de tweede helft van dat decennium werd het internet mainstream en kregen steeds meer mensen een mobiele telefoon. Nu, zo’n drie decennia later, is ons dagelijks leven door die technologie ingrijpend veranderd. Internet en de smartphone zijn zo verweven met ons leven dat een analoge lifestyle, hoewel nu heel hip, bijna niet meer denkbaar is. Tech fatigue heeft zich inmiddels van ons meester gemaakt en de dumbphone is populairder dan ooit. Niet alleen onder ouders die de komst van die eerste smartphone voor hun kind graag nog even uitstellen, maar ook onder twintigers die af willen van hun ‘smartphoneverslaving’. Nu de lange zomervakantie in aantocht is, fantaseren we er lustig op los over hoe we deze zo offline mogelijk kunnen doorbrengen. En dan vooral onze kinderen natuurlijk, want voor onszelf ligt dat een stuk gecompliceerder (of toch niet?).
Buitenspelen zonder scherm
Veel buitenspelen is natuurlijk goed voor de fysieke gezondheid van je kind: veel beweging, goed voor de motoriek én essentieel voor de ooggezondheid. Daarnaast levert het nog veel voordelen op voor de mentale gezondheid. Zo maakt ons lichaam als we buiten zijn vitamine D aan, ook op dagen dat de zon zich niet laat zien. Vitamine D draagt bij aan de aanmaak van neurotransmitters in de hersenen, die ervoor zorgen dat we ons prettig voelen. Bovendien maken we door fysieke inspanning dopamine aan, de belangrijkste neurotransmitter. Door buiten te bewegen gaan we ons dus lekkerder voelen.
Buitenspelen heeft naast voordelen voor de gezondheid en het welbevinden ook allerlei sociaal-emotionele effecten, doordat kinderen in elkaars fysieke nabijheid samen activiteiten verzinnen, de spelregels bepalen, onenigheid krijgen en het weer bijleggen. Daarbij hebben ze oogcontact, raken ze elkaar aan en leren ze iemands lichaamstaal kennen. Al deze positieve effecten kan schermtijd kinderen niet of nauwelijks bieden.
‘Ongestructureerd’ en ‘risicovol’ buitenspelen, waarbij ouders zo veel mogelijk uit het zicht en uit de buurt van buitenspelende kinderen blijven, levert de meeste voordelen op. Zo krijgen kinderen de kans om zelf hun tijd in te delen, hun activiteiten te bepalen, dingen te onderzoeken en ervan te leren. Dat is goed voor de ontwikkeling van autonomie: het gevoel van onafhankelijkheid en controle over het eigen leven. Kinderen van alle leeftijden hebben daar veel baat bij. Het stimuleert hun zelfstandigheid, zelfvertrouwen, motivatie en innerlijke drijfveren. Ook verbetert het de executieve functies, dat zijn alle regelfuncties van de hersenen die essentieel zijn voor het uitvoeren van doelgericht en aangepast gedrag.
Op langere termijn is het hebben van een gevoel van autonomie verbonden aan betere schoolprestaties, een grotere kans op een succesvolle loopbaan en een verminderde kans op drank- en drugsmisbruik. Het is zelfs zo dat als kinderen te weinig autonomie ervaren doordat hun ouders te controlerend of ‘helikopterend’ zijn, ze voor hun gevoel geen grip op hun leven hebben. Dat gevoel veroorzaakt spanning, en als die langdurig aanhoudt, kan ze omslaan in angst en depressie. Neuropsycholoog William Stixrud en tienercoach Ned Johnson schrijven in hun boek The Self-Driven Child dat zij dit zien als de belangrijkste reden voor angst en depressie onder de (Amerikaanse) jeugd. Een interessant perspectief in de huidige maatschappelijke discussie over de oorzaak of oorzaken van de afnemende mentale gezondheid van tieners en twintigers!
Deze paragraaf is grotendeels gebaseerd op hoofdstuk 5 van mijn boek Beschermtijd.
Hoe organiseer je een 90’s summer voor kinderen?
Voel je er wel wat voor om zo’n jaren 90’s zomer voor je kind te faciliteren? Als je bovenstaande paragraaf gelezen hebt, dan weet je nu dat zo’n 90’s summer niet betekent dat jij zelf heel actief allerlei activiteiten met je kind gaat doen. Jij schept alleen voorwaarden en geeft waar nodig ondersteuning. Dat betekent dat je je kind op weg kan helpen door het aanreiken van ideeën voor activiteiten én de materialen aanbiedt waarmee je kind die activiteiten samen met vriendjes, vriendinnetjes en buurtgenootjes zelfstandig uit kan voeren. Je kunt bijvoorbeeld samen met je kind briefjes maken waarop jullie leuke activiteiten schrijven. Alle briefjes stoppen jullie opgevouwen in een grote pot. Weet je kind dan deze zomer even niet wat te doen, dan mag het vijf briefjes uit de pot halen ter inspiratie voor een volgende activiteit. Je kind mag kiezen welke activiteit het wordt. Zorg wel dat je alle materialen in huis hebt die je kind nodig kan hebben. Hieronder vind je 25 ideeën die je op weg helpen!
25 simpele ideeën voor zomeractiviteiten zonder scherm
- Maak een hut van lakens, stoelen, kartonnen dozen en wasknijpers
- Organiseer een ouderwetse speurtocht door de buurt
- Ga op insectensafari met een vergrootglas en spot 10 verschillende insecten
- Maak moddertaartjes in de tuin
- Verzamel mooie stenen, schelpen of veren en maak er een mini-museum van
- Ga elastieken, hinkelen of vliegeren
- Maak een wandeling langs alle boekenruilkastjes in de buurt en ‘shop’ daar leuke nieuwe boeken
- Houd een picknick in de achtertuin of op een grasveldje in de buurt
- Maak een tijdcapsule: vul een glazen fles met briefjes en kleine herinneringen en begraaf die ergens
- Koop een stapel oude Donald Ducks of andere stripboeken bij de kringloopwinkel
- Maak zelf waterijsjes met limonade, vers fruit of sap
- Houd een watergevecht met sponsen
- Teken een ouderwetse kaart van je buurt
- Verzamel oude boeken die je niet meer leest en zet ze in boekenruilkastjes in de buurt
- Maak een chillplek in de tuin en ga lekker lezen
- Koop voor 5 euro knutselspullen bij Action en maak daar een kunstwerk mee
- Maak een slinger van gekleurde lapjes oude stof en versier je huis of de straat, lekker zomers!
- Zet zelf een tent op en ga kamperen in de achtertuin
- Bedenk een toneelstuk en maak kaartjes voor de voorstelling
- Organiseer een buurtbingo en maak zelf de bingokaarten
- Maak parfum van water, bloemen en kruiden uit de buurt
- Verzin een geheime taal waar je ouders niks van begrijpen
- Organiseer een ruilmiddag met buurtgenootjes
- Vind iets uit wat nog niet bestaat. Kun je het ook maken?
- Maak een bucketlist: wat wil jij voor bijzondere dingen doen in je leven en welke plekken wil je graag ooit bezoeken?
De mooiste les van een 90’s summer: kinderen hebben vaak veel minder nodig dan wij denken. Tijd, vrijheid, een flinke dosis fantasie, wat eenvoudige materialen en zo nu en dan wat aandacht en ondersteuning doen vaak meer dan een overvol activiteitenprogramma. Zo geniet jij zelf ook van een jaren ‘90 zomer!
Tip: Toch geen zin of tijd om dit soort activiteiten te faciliteren? Camping Dijk & Meer organiseert in de zomervakantie elke week een ‘Summer Camp’. Ouders kunnen werken, kinderen (5-11) worden vermaakt en zijn de hele dag buiten! Voor de maaltijden wordt gezorgd. Meer informatie, check de website van Camping Dijk & Meer.
Leestips:
Dopamine Kids (verschijnt op 23 juni) – Michaeleen Doucleff
Jagen, verzamelen, opvoeden – Michaeleen Doucleff
The Self-driven child – William Stixrud en Ned Johnson
Beschermtijd – Marloes Jonker
Meer weten over kinderen, schermtijd, smartphones en social media?
Meld je hier aan voor mijn mailinglist. Als bonus ontvang je gratis mijn e-book 5 valkuilen van schermstrijd in je gezin!
Dit artikel bevat affiliate links.