Selecteer een pagina

De Chief Happiness Officer: het nieuwste wapen in de queeste naar werkgeluk

door | 16 nov 2020 | Trends

Coronacrisis of niet, vanwege de schaarste op de arbeidsmarkt hebben veel bedrijven nog altijd moeite met het aantrekken van goed personeel. Het vasthouden van medewerkers wordt daarom van steeds groter belang. Hen tevreden houden is echter best een pittige klus in tijden van massale burn-outs, bore-outs én ‘bullshit banen’. Dit verklaart de opkomst van de Chief Happiness Officer, die het (werk)geluk van personeel binnen een organisatie moet bevorderen. Want de theorie is: een gelukkige werknemer is productiever, verzuimt minder én vertrekt minder snel naar een concurrent.

Vorig jaar nog werd Chief Happiness Officer genoemd als één van de beroepen van de toekomst. Maar nu de coronapandemie flink inhakt op bedrijven en ‘de werkvloer’ is verruild voor de woonkamer, staan veel bedrijven er heel anders voor. Hoe beïnvloedt deze periode ons werkgeluk? En is de rol van het ‘opperhoofd werkgeluk’ uitgespeeld of juist belangrijker dan ooit?

Onzinbanen

Veel is er al gezegd en geschreven over bullshit banen. ‘Een vorm van werk in loondienst dat zo zinloos, onnodig of schadelijk is dat zelfs de werknemer het bestaan ervan niet kan rechtvaardigen, ook al voelt hij zich verplicht net te doen alsof het niet zo is’, aldus David Graeber, hoogleraar antropologie aan de London School of Economics en schrijver van het controversiële boek Bullshit jobs. Onzinwerk is slecht voor je mentale en lichamelijke gezondheid. En daar word je natuurlijk niet gelukkiger van. Dat pleit voor het zoeken naar een baan met toegevoegde waarde voor de wereld, een betekenisvolle baan. Of is het onzinnig om geluk uit je werk te willen halen en is de Chief Happiness Officer eigenlijk net zo’n bullshit job?

Werkgelukdeskundige

De Chief Happiness Officer heeft als belangrijkste taak ervoor te zorgen dat werknemers zich prettig voelen in hun werk. Het beroep is ontstaan uit het toenemende besef dat (werk)geluk een belangrijke voorwaarde is voor het leveren van prestaties. De HR-manager neemt de juiste persoonlijkheden aan, terwijl de Happiness Officer zich richt op hoe je hen gelukkig maakt of houdt én daarmee aan je bedrijf bindt.

Diverse Nederlandse bedrijven, zoals IT-bedrijf Wortell en financieel dienstverlener New10 hebben al een Chief Happiness Officer in dienst. En in Eindhoven, Deventer, Leiden en bij ICM kun je een opleiding tot Werkgelukdeskundige volgen.

Werkgeluk overschat?

Een op de vijf Nederlanders vindt z’n baan saai, zo kopte Trouw ongeveer een half jaar geleden. Uit internationaal onderzoek van Robert Dur en Max van Lent (Universiteit Leiden) blijkt dat een kwart van de werknemers vindt dat hij/zij een nutteloze baan heeft. Volgens Graeber ligt dat percentage zelfs rond de dertig tot veertig procent en ook een (niet-representatieve) pol door het AD in 2018 – met 17.000 stemmers – kwam uit op 38 procent. Dat zijn aanzienlijke percentages. Dur: “Wat mensen zelf denken over hun werk is essentieel. Voor hun motivatie én hoe gelukkig ze zijn. Er is namelijk een sterke relatie tussen of mensen hun werk zinvol vinden en hoe tevreden ze zijn. Mensen willen namelijk graag nuttig zijn.” We werken dus niet alleen voor geld en aanzien, maar willen ook voldoening halen uit ons werk.

Maar wat is eigenlijk de (wetenschappelijke) definitie van geluk? En hoe zit het precies met het effect van werk op geluk en omgekeerd?

Geluk wordt door het geluksinstituut van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EHERO) gedefinieerd als de subjectieve voldoening met het eigen leven als geheel. Het gaat daarbij niet om een momentopname, maar over een langere periode en over alle levensdomeinen samen. Ook gaat het om het eigen oordeel van iemand op basis van gevoel en verstand, niet om een objectief waarneembare situatie.

Arbeidsvoldoening – of werkgeluk – draagt vaak bij aan levensvoldoening (levensgeluk) en omgekeerd leidt een hoge levensvoldoening vaak tot een positievere kijk op werk. Maar teveel werkgeluk kan ook ten koste gaan van het geluk in andere levensdomeinen. Denk aan de gedreven ondernemer die z’n huwelijk verwaarloosd, met een vervelende scheiding tot gevolg. In het algemeen draagt levensgeluk meer bij aan arbeidsproductiviteit dan werkgeluk (Ruut Veenhoven, EHERO, 2018).

Gelukkige mensen blijken aanzienlijk langer te leven, mede omdat geluk de vatbaarheid voor ziekte vermindert (Veenhoven, 2008). Gelukkige mensen blijken bovendien meer te werken, ze zijn minder vaak ziek en ook minder vaak werkloos. En niet alleen dat, ze doen het ook beter op hun werk. Volgens EHERO vormt het geluk van medewerkers dan ook de katalysator voor duurzame groei en rendement van organisaties. Wel geeft EHERO aan dat er nog te weinig en te primitief onderzoek is naar de relatie tussen werk en levensvoldoening. Maar we kunnen in ieder geval alvast concluderen dat het levensgeluk van medewerkers een prioriteit moet zijn van organisaties die op de lange termijn succesvol willen zijn (en welke organisatie wil dat nou niet?).

Chief Happiness Officers doen er dus verstandig aan zich te richten op het brede levensgeluk van werknemers, en niet puur alleen op arbeidsvoldoening. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de werknemers zelf. Want levensgeluk willen halen uit alleen werk, lijkt niet zo’n goede strategie. Dat beaamt ook filosoof Menno de Bree van The School of Life. In dit superinteressante artikel legt hij uit hoe dat precies zit. In het kort: Werk is onderhavig aan twee ideologieën: die van de plicht tot authentieke zelfvormgeving en die van het kapitalisme. Die twee brengen het slechtste in elkaar naar boven. Enerzijds word je verwacht op de meest efficiënte manier de hoogst mogelijke productie te leveren, terwijl het werk eigenlijk ook van je verlangt dat je je zoveel mogelijk authentiek ontplooit. Je (denkt dat je) faalt als je daar geen balans in vindt.

Impact van coronacrisis op (werk)geluk

Door de coronapandemie is de aandacht voor het welzijn van personeel gegroeid: enerzijds doordat mensen met vitale beroepen opeens veel zichtbaarder zijn geworden en zij ‘de kar’ moeten trekken, anderzijds doordat constant thuiswerken voor veel kenniswerkers – én werkgevers – nieuwe uitdagingen met zich meebrengt. De thuiswerkomgeving is nou eenmaal vaak niet de meest motiverende werkplek. Het bieden van saamhorigheid en een goede werksfeer is bovendien moeilijker als iedereen vanuit huis werkt, en verbinding maken met collega’s staat enorm onder druk. Eén op de drie thuiswerkenden worstelt bovendien met het vinden van de juiste balans tussen werk en privé, een kleiner deel ondervindt zelfs fysieke (17%) of mentale klachten (10%), meldt NU.nl.

Uit recent onderzoek van 2DAYSMOOD naar hoe medewerkers zich voelen tijdens de coronaperiode, blijkt dat aandacht voor vertrouwen en (mentaal) welzijn van medewerkers organisaties door de eerste moeilijke fase dit voorjaar heen heeft geholpen. Uit hun onderzoek blijft ook dat wanneer medewerkers meer vertrouwen ervaren van hun leidinggevenden, zij optimistischer zijn over hun toekomst binnen de organisatie. Bovendien blijkt aandacht voor hun welzijn vanuit leidinggevenden zich vertaalt naar werknemers die een stapje extra zetten bij uitdagingen, en ze meer onderlinge steun ervaren. Bij organisaties die transparant zijn over veranderingen, rapporten medewerkers bovendien significant minder vaak ongelukkige emoties. Oprechte aandacht voor mensen wordt door medewerkers enorm gewaardeerd en doet wonderen voor de interne en externe reputatie.

De nieuwe werkvloer

Het is aannemelijk dat we na deze coronaperiode niet compleet terugschakelen naar ‘het oude normaal’. We gaan waarschijnlijk richting een hybride werkcultuur waarin we deels thuiswerken en deels naar kantoor gaan. De ‘werkvloer’ is blijvend veranderd. Om werknemers tevreden te houden, moeten bedrijven zich volgens het rapport van DAYS2MOOD richten op:

  • Persoonlijk welzijn en vitaliteit
  • Autonomie en persoonlijk leiderschap
  • Zingeving en voldoening
  • Leren en ontwikkelen
  • Communicatie en transparantie

De uitdagingen van Chief Happiness Officers zijn door de coronacrisis weliswaar verschoven, maar hun rol is alleen maar in belang toegenomen. Steeds meer bedrijven zien in dat werknemers hun belangrijkste kapitaal zijn en dat zij hen prioriteit moeten geven. Met een werkgelukdeskundige aan boord kunnen ze daar serieus werk van maken en zich – nu nog – onderscheiden van de concurrentie.

Een ‘employee happiness strategie’ ontwikkelen is geen overbodige luxe. Het ‘opperhoofd werkgeluk’ is de uitgelezen persoon om werkgevers, de HR-afdeling en leidinggevenden bij deze pittige klus te ondersteunen. Een baan van de toekomst? Dat zeker!

Marloes Jonker

+31 6 41165055
marloes[at]marloesjonker.nl

Communicatie & Copy

Communicatiemanager
Copywriter
Laatste artikelen
Studio Korthout

Samenwerken?

Mail of bel me! Ik hoor graag van je.